Shloka 27
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
पुनरेव महा भागः प्रजानां पतिरीश्वरः / कश्यपो गोत्रकामस्तु चचार परमं तपः
Transliteration
punareva mahā bhāgaḥ prajānāṃ patirīśvaraḥ / kaśyapo gotrakāmastu cacāra paramaṃ tapaḥ
Translation
Once more, Kashyapa—the greatly blessed lord of beings, like Īśvara—desiring a gotra, undertook the highest austerity.
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
महाgreat
महा:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; used as adjective with भागः (महाभागः)
भागःnoble/fortunate one
भागः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; here in sense 'fortunate/noble one'
प्रजानाम्of creatures/subjects
प्रजानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; genitive
पतिःlord
पतिः:
कर्ता (Karta/Subject/apposition)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ईश्वरःruler
ईश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject/apposition)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; in apposition to पतिः
कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper noun
गोत्र-कामःdesiring a lineage
गोत्र-कामः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootगोत्र (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'desirous of a lineage/clan' qualifying कश्यपः
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चचारpractised/performed
चचार:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying तपः
तपःausterity
तपः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन