Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 102
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / व्याप्ता येस्तु त्रयो लोकाः सूर्यस्येव गभस्तिभिः
Transliteration
teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo 'tha sahasraśaḥ / vyāptā yestu trayo lokāḥ sūryasyeva gabhastibhiḥ
Translation
Their sons and grandsons are in hundreds and in thousands; by them the three worlds are pervaded, like the Sun’s own rays.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
पौत्राःgrandsons
पौत्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
शतशःby hundreds
शतशः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/परिमाणवाचक (adverb: 'by hundreds')
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (discourse sequencing)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/and then)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाणवाचक (adverb: 'by thousands')
व्याप्ताःpervaded/filled
व्याप्ताः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootवि-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
येwho/which
ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात
त्रयःthree
त्रयः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषणम् (qualifying लोकाः)
लोकाःworlds
लोकाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सूर्यस्यof the sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike/as
इव:
उपमा (simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
गभस्तिभिःby (his) rays
गभस्तिभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुधा), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन