Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 93
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते / आघ्रातमात्रो ऽसा पश्यत्सद्यस्तमसि नाशिते
Transliteration
jarāmṛtyubhayaṃ caiva hyāghrāya praṇudāmi te / āghrātamātro 'sā paśyatsadyastamasi nāśite
Translation
By merely inhaling, I drive away from you the fear of old age and death; behold, as soon as it was inhaled, the darkness was destroyed and he saw at once.
Word by Word
जरा-मृत्यु-भयम्fear of old age and death
जरा-मृत्यु-भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक) + मृत्यु (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (copulative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (समाहार)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: for/indeed)
आघ्रायhaving smelled/sniffed
आघ्राय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-घ्रा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल; उपसर्ग: आ
प्रणुदामिI drive away
प्रणुदामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नुद् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
आघ्रात-मात्रःonly by being smelled/just smelled
आघ्रात-मात्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआघ्रात (प्रातिपदिक; कृदन्त from आ-घ्रा) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative; 'only smelled'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (असौ इति)
असौhe/that one
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पश्यत्seeing
पश्यत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formशतृ (present active participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (while seeing)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (immediately)
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
नाशितेwhen destroyed/after being destroyed
नाशिते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनाशित (प्रातिपदिक; causative PPP from नश् धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् तमसि इति