Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
बलेश्चा प्रतिमत्वं वे धर्मतत्त्वार्थदर्शनम् / चतुरो नियतान्वर्णांस्त्वं वै स्थापयितेति वै
Transliteration
baleścā pratimatvaṃ ve dharmatattvārthadarśanam / caturo niyatānvarṇāṃstvaṃ vai sthāpayiteti vai
Translation
O Bali, may you become a sacred exemplar and behold the meaning of Dharma’s truth; you indeed shall establish the four ordained varnas—so it was declared.
Word by Word
बलेःof Bali
बलेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रतिमत्वम्likeness; resemblance
प्रतिमत्वम्:
कर्म (कर्मपद/Object)
TypeNoun
Rootप्रतिमत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd; contextually object), एकवचन
वेindeed
वे:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphatic/asseverative)
धर्मतत्त्वार्थदर्शनम्insight into the meaning of dharma and truth
धर्मतत्त्वार्थदर्शनम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootधर्म-तत्त्व-अर्थ-दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd; contextually object), एकवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुष (determinative: 'vision of the meaning of dharma-tattva')
चतुरःfour
चतुरः:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
नियतान्fixed; ordained
नियतान्:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनियत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
वर्णान्social classes (varṇas)
वर्णान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वैindeed
वै:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphatic)
स्थापयिता(you are) the establisher
स्थापयिता:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्था (धातु) + णिच् causative; स्थापयितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्तृवाचक-तृन्/तृच्-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण (quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
वैindeed
वै:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphatic)