Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
सप्तद्वीपेश्वरो राजा चक्रवर्त्ती महायशाः / महामनास्तु द्वौ पुत्रौ जनयामास विश्रुतौ
Transliteration
saptadvīpeśvaro rājā cakravarttī mahāyaśāḥ / mahāmanāstu dvau putrau janayāmāsa viśrutau
Translation
The illustrious cakravartin king, lord of the seven continents, in his great-heartedness begot two sons renowned in the world.
Word by Word
सप्त-द्वीप-ईश्वरःlord of the seven islands/continents
सप्त-द्वीप-ईश्वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्वीपानाम् ईश्वरः) with पूर्वपद 'सप्तद्वीप' (द्विगु/संख्यासमास-भाव)
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चक्रवर्तीemperor (universal monarch)
चक्रवर्ती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचक्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणवत् (epithet)
महायशाःof great fame
महायशाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (महत् यशः यस्य)
महामनाःgreat-minded
महामनाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहामनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् मनः यस्य)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; संख्याविशेषण
पुत्रौsons
पुत्रौ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
जनयामासbegot/produced
जनयामास:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) (णिच् causative: जनय-)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative sense: ‘caused to be born’/‘begot’)
विश्रुतौrenowned
विश्रुतौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविश्रुत (कृदन्त, क्त) (प्रातिपदिक-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used adjectivally