Shloka 2
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
काव्यस्य गात्रं संस्पृश्य हस्तेन प्रीतिमान्भवः / निकामं दर्शनं दत्त्वा तत्रैवान्तरधाद्धरः
Transliteration
kāvyasya gātraṃ saṃspṛśya hastena prītimānbhavaḥ / nikāmaṃ darśanaṃ dattvā tatraivāntaradhāddharaḥ
Translation
Touching Kāvya’s body with his hand, he became filled with delight; granting the longed-for vision, Hari vanished there and then.
Word by Word
काव्यस्यof the poem
काव्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन
गात्रम्body/limb
गात्रम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
संस्पृश्यhaving touched
संस्पृश्य:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootसम्+स्पृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव; ‘having touched’
हस्तेनwith (his) hand
हस्तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन
प्रीतिमान्pleased
प्रीतिमान्:
कर्तृविशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रीतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
भवःBhava (Śiva)
भवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
निकामम्fully/as desired
निकामम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनिकाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
दर्शनम्vision/sight (audience)
दर्शनम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
दत्त्वाhaving granted
दत्त्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव; ‘having given’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
अन्तरधात्disappeared
अन्तरधात्:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootअन्तर्धा (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
धरःHara (Śiva)
धरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन