Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 119
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
रक्षणे विनिपृत्ते तु हत्वा चान्योन्यमाहवे / परस्परत्दृतस्वाश्च निरानन्दाः सुदुःखिताः
Transliteration
rakṣaṇe vinipṛtte tu hatvā cānyonyamāhave / parasparatdṛtasvāśca nirānandāḥ suduḥkhitāḥ
Translation
When protection has fallen away, they will slay one another in battle and seize each other’s wealth; joyless, they will be grievously afflicted.
Word by Word
रक्षणेin protection/guardianship
रक्षणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
विनिपृत्तेwhen it had ceased/turned away
विनिपृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविनिपृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+नि+वृत्/वृत्त् धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग/पुं, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (of रक्षणे)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
अन्योन्यम्each other
अन्योन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्/नपुंसक, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; परस्परवाचक (each other)
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
परस्पर-त्दृत-स्वाःmutually torn/wounded
परस्पर-त्दृत-स्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक) + त्दृत/दृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; दृ/दर् धातु, ‘to tear’) + स्व (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (whose own [bodies] are torn by one another), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (of implied people)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
निरानन्दाःjoyless
निरानन्दाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्-आनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
सु-दुःखिताःgreatly afflicted/sorrowful
सु-दुःखिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुःख)
Formकर्मधारय (very sorrowful), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण