Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 102
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
नरकश्च हतः संख्ये यवनश्च महाबलः / हृतानि च महीपानां सर्वरत्नानि तेजसा
Transliteration
narakaśca hataḥ saṃkhye yavanaśca mahābalaḥ / hṛtāni ca mahīpānāṃ sarvaratnāni tejasā
Translation
In battle, Naraka was slain, and Yavana too, the mighty one; and by radiant prowess all the kings’ treasures of gems were seized.
Word by Word
नरकःNaraka (a person)
नरकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
हतःslain
हतः:
क्रियापद-विशेषण (Predicative participle)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृसमानाधिकरण
संख्येin battle
संख्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
यवनःYavana (a person/foreigner)
यवनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
महाबलःof great strength
महाबलः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (adjective) यवनस्य
हृतानिwere taken away
हृतानि:
कर्ता (Karta/Subject in passive)
TypeVerb
Rootहृ (धातु) → हृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र प्रथमा (कर्मणि वाक्ये)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
महीपानाम्of the kings
महीपानाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Śeṣa)
TypeNoun
Rootमहीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
सर्वरत्नानिall jewels
सर्वरत्नानि:
कर्ता (Karta/Subject in passive)
TypeNoun
Rootसर्व + रत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र प्रथमा (हृतानि इत्यस्य समानाधिकरण)
तेजसाby (his) power/splendor
तेजसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन