Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 94
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
प्रह्लादस्य हृते तस्मिंस्त्रैलोक्ये कालपर्ययात् / पर्यायेणैव संप्राप्तं त्रैलोक्यं पाकशासनम्
Transliteration
prahlādasya hṛte tasmiṃstrailokye kālaparyayāt / paryāyeṇaiva saṃprāptaṃ trailokyaṃ pākaśāsanam
Translation
For Prahlāda’s sake, as time turned, the sovereignty of the three worlds passed in due succession and came to Pākaśāsana (Indra).
Word by Word
प्रह्लादस्यof Prahlada
प्रह्लादस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
हृतेwhen (it) was taken away
हृते:
Kaaladhikarana (कालाधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्त (PPP) नपुंसक/पुं-नपुंसक रूप; ‘हृते’ = ‘(when it was) taken away’ (सप्तमी-तत्काल)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि+लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समास
कालपर्ययात्due to the turn of time
कालपर्ययात्:
Apadana (अपादान/Ablative cause)
TypeNoun
Rootकाल+पर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष (कालस्य पर्ययः)
पर्यायेणby succession
पर्यायेण:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootपर्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (only/indeed)
संप्राप्तम्was obtained/returned
संप्राप्तम्:
Kriya (क्रिया; as predicate participle)
TypeVerb
Rootसम्+√प्राप् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त (PPP)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि+लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास
पाकशासनम्Pākashāsana (Indra)
पाकशासनम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootपाक+शासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (पाकस्य शासनम्) उपाधि-नाम (इन्द्रः)