Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 5
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ब्रह्मक्षत्रेषु शस्तेषु किमर्थमिह जायते / पुनः पुनर्मनुष्येषु तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
Transliteration
brahmakṣatreṣu śasteṣu kimarthamiha jāyate / punaḥ punarmanuṣyeṣu tannaḥ prabrūhi pṛcchatām
Translation
Among the noble brāhmaṇas and kṣatriyas, for what reason is He born here? And why does He come again and again among humankind? Tell us, for we ask.
Word by Word
ब्रह्मक्षत्रेषुamong brāhmaṇas and kṣatriyas
ब्रह्मक्षत्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + क्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; द्वन्द्व (ब्रह्म च क्षत्रं च)
शस्तेषुexcellent/praised
शस्तेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (praised/excellent)
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (हेतु/purpose)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय; तत्पुरुष (कस्य अर्थः)
इहhere
इह:
Desha (देश/locative-adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: here/in this world)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kala (काल/iterative)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
पुनःagain
पुनः:
Kala (काल/iterative)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
तत्that (matter)
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that (matter)’
नःto us/for us (our)
नः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘of us/our’
प्रब्रूहिtell/explain
प्रब्रूहि:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootप्र + ब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
पृच्छताम्of those who ask
पृच्छताम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृच्छत् (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of (us) who are asking’