Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 26
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
अथर्षींश्चैव यश्चक्रे हव्यभागप्रदान्मखे / हव्यादांश्च सुरांश्चक्रे कव्यादांश्च पितॄनपि / भोगार्थं यज्ञविधिना यो यज्ञो यज्ञकर्मणि
Transliteration
atharṣīṃścaiva yaścakre havyabhāgapradānmakhe / havyādāṃśca surāṃścakre kavyādāṃśca pitṝnapi / bhogārthaṃ yajñavidhinā yo yajño yajñakarmaṇi
Translation
He who, in the sacrifice, ordered the Ṛṣis by granting them their shares of havya; who made the Suras the receivers of havya and the Pitṛs the receivers of kavya; and the yajña which, by sacrificial law, is performed in the work of sacrifice for the enjoyment of its fruits—he is that very Yajña.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक-अव्यय (sequencing particle: then)
ऋषीन्sages
ऋषीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed/also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
हव्य-भाग-प्रदान्givers of the oblation-portions
हव्य-भाग-प्रदान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (havyabhāgasya pradānāḥ)
मखेin the sacrifice
मखे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
हव्य-आदान्receivers/takers of oblations
हव्य-आदान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक) + आदान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सुरान्gods
सुरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
कव्य-आदान्receivers of offerings to ancestors (kavya)
कव्य-आदान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकव्य (प्रातिपदिक) + आदान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पितॄन्the Pitṛs (ancestors)
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
भोग-अर्थम्for enjoyment (as purpose)
भोग-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी-अर्थे द्वितीया (accusative of purpose); षष्ठी-तत्पुरुषः
यज्ञ-विधिनाby the sacrificial procedure
यज्ञ-विधिना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञ-कर्मणिin the sacrificial act/ritual performance
यज्ञ-कर्मणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः