Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
सुरारणीगर्भमधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाददितिः पुरायम् / शक्रं च यो दैत्यगणं च रूद्धं गर्भावमानेन भृशं चकार ह
Transliteration
surāraṇīgarbhamadhatta divyaṃ tapaḥprakarṣādaditiḥ purāyam / śakraṃ ca yo daityagaṇaṃ ca rūddhaṃ garbhāvamānena bhṛśaṃ cakāra ha
Translation
In ancient times Aditi, by the height of her austerity, bore the divine womb of Surāraṇī; and because the pregnancy was dishonored, he sternly restrained Śakra (Indra) and the host of Daityas.
Word by Word
सुरारणी-गर्भम्the embryo in the Surāraṇī (churning-stick)
सुरारणी-गर्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुरारणी (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
अधत्तplaced/put
अधत्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गर्भम्)
तपः-प्रकर्षात्from the intensity of austerity
तपः-प्रकर्षात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + प्रकर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
अदितिःAditi
अदितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
शक्रम्Śakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
दैत्य-गणम्the host of Daityas
दैत्य-गणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रुद्धम्blocked/obstructed
रुद्धम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; दैत्यगणम् इति विशेषणम्
गर्भ-अवमानॆनby (means of) contempt/insult regarding the embryo
गर्भ-अवमानॆन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + अवमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
भृशम्greatly/exceedingly
भृशम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner/intensity)
चकारdid/made
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)