Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 48
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सद्यः प्रसूतमात्रौ तौ विवृद्धौ च प्रमादतः / उपयौगसमर्थाभ्यां शरीराभ्यां व्यवस्थितौ
Transliteration
sadyaḥ prasūtamātrau tau vivṛddhau ca pramādataḥ / upayaugasamarthābhyāṃ śarīrābhyāṃ vyavasthitau
Translation
Though just born, through heedlessness they suddenly grew and stood established in bodies strong and fit for use.
Word by Word
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘तत्क्षणम्/इदानीम्’
प्रसूत-मात्रौjust born (only)
प्रसूत-मात्रौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसूत (कृदन्त, √सू प्रसवे, क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रसूतस्य मात्रः = just-born only)
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सर्वनाम
विवृद्धौgrown up
विवृद्धौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविवृद्ध (कृदन्त, √वृध् वृद्धौ, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/ conjunction)
प्रमादतःdue to negligence
प्रमादतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रमाद (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘प्रमादात्’
उपयोग-समर्थाभ्याम्with bodies fit for use
उपयोग-समर्थाभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootउपयोग (प्रातिपदिक) + समर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन; समासः—तत्पुरुषः (उपयोगे समर्थ = fit for use)
शरीराभ्याम्with (two) bodies
शरीराभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन
व्यवस्थितौwere established/standing
व्यवस्थितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित (कृदन्त, √स्था + वि + अव, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; भावे/स्थित्यर्थे ‘स्थित’