Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 195
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
द्वीपेषु सप्तसु तथा या गुहा ते च पर्वताः / निलयास्तेषु ते प्रोक्ता विश्वकर्मकृता स्वयम्
Transliteration
dvīpeṣu saptasu tathā yā guhā te ca parvatāḥ / nilayāsteṣu te proktā viśvakarmakṛtā svayam
Translation
In the seven continents, those caves and mountains are declared to be their abodes—fashioned by Viśvakarmā himself.
Word by Word
द्वीपेषुin the islands
द्वीपेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
सप्तसुin the seven
सप्तसु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; संख्याविशेषण (qualifying ‘द्वीपेषु’)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (likewise/also)
याःwhich (those)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
गुहाःcaves
गुहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
निलयाःabodes
निलयाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तेषुin them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; सर्वनाम
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
प्रोक्ताःare said/declared
प्रोक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) ‘प्रोक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (said/declared)
विश्वकर्म-कृताःmade by Viśvakarman
विश्वकर्म-कृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वकर्मणः कृताः)
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः/स्वतः (by oneself)