Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 114
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
गृहं मे गच्छ भद्रं ते सपुत्रा त्वं वरानने / इत्युक्त्वा सहसा तत्र दृष्ट्वा स्वं रूपमास्थितम्
Transliteration
gṛhaṃ me gaccha bhadraṃ te saputrā tvaṃ varānane / ityuktvā sahasā tatra dṛṣṭvā svaṃ rūpamāsthitam
Translation
He said, “Go to my dwelling; may auspiciousness be yours. O fair-faced one, go with your son.” Having spoken, he suddenly beheld his own form standing there.
Word by Word
गृहम्home
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (genitive enclitic)
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Prayojana (प्रयोजन/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
तेto you / for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम (dative enclitic)
सपुत्राtogether with (your) son
सपुत्रा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘having a son/with (your) son’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर-आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः ‘beautiful-faced (one)’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having said’
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; शीघ्र/आकस्मिकार्थे (adverb: suddenly)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having seen’
स्वम्one’s own
स्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थितम्assumed
आस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआस्थित (कृदन्त; √स्था धातु, उपसर्ग आ-)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘assumed/occupied’ (agreeing with रूपम्)