Shloka 103
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
बहूनि रमणीयानि मार्गते जातलालसः / दृष्ट्वा तां नन्दने सो ऽथ अप्सरोभिः सहासिनीम्
Transliteration
bahūni ramaṇīyāni mārgate jātalālasaḥ / dṛṣṭvā tāṃ nandane so 'tha apsarobhiḥ sahāsinīm
Translation
Kindled with longing, he searched along many delightful paths. Then, in Nandana’s grove, he beheld her smiling amid the apsarases.
Word by Word
बहूनिmany
बहूनि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषण
रमणीयानिdelightful, charming
रमणीयानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरमणीय (प्रातिपदिक; √रम् + अनीय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषण
मार्गतेseeks
मार्गते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√मार्ग् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जातलालसःhaving become eager
जातलालसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजात + लालस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण; समासः—कर्मधारय (जातः लालसः)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
नन्दनेin Nandana (garden)
नन्दने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then)
अप्सरोभिःwith apsarases
अप्सरोभिः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सहार्थे करण/सहयोग
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्ग/निपात (with)
हासिनीम्the smiling (woman)
हासिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहासिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन