Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 69
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् / स मार्गमाणः कामानामतद्दोषनिदर्शनात्
Transliteration
avirodhena dharmasya cacāra sukhamuttamam / sa mārgamāṇaḥ kāmānāmataddoṣanidarśanāt
Translation
Without opposing dharma, he enjoyed the highest pleasures. Seeking after desires, he did not perceive their faults.
Word by Word
अविरोधेनwithout opposition; by non-conflict
अविरोधेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअविरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
चचारhe practiced/went about
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सुखम्happiness, pleasure
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
उत्तमम्excellent, supreme
उत्तमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying सुखम्)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मार्गमाणःseeking
मार्गमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमृग्/मार्ग् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कामानाम्of desires/pleasures
कामानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
अतत्-दोष-निदर्शनात्from (his) pointing out the faults of the improper
अतत्-दोष-निदर्शनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootअतत् (अव्यय/निपात) + दोष (प्रातिपदिक) + निदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अतत्-दोषस्य निदर्शनम् = showing faults in what is not proper/untrue)