Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 41
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
तुर्वसुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् / जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः
Transliteration
turvasuruvāca na kāmaye jarāṃ tāta kāmabhogapraṇāśinīm / jarāyāṃ bahavo doṣāḥ pānabhojana kāritāḥ
Translation
Turvasu said: “Father, I do not desire old age, which destroys the enjoyments of kāma. In old age there are many faults, brought on by eating and drinking.”
Word by Word
तुर्वसुःTurvasu
तुर्वसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतुर्वसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
कामयेI desire
कामये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकम् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद
जराम्old age
जराम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तातO father/dear sir
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
कामभोगप्रणाशिनीम्destroying pleasures of desire
कामभोगप्रणाशिनीम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम + भोग + प्रणाशिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘कामभोगानां प्रणाशिनी’ qualifying ‘जराम्’
जरायाम्in old age
जरायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन
बहवःmany
बहवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying ‘दोषाः’
दोषाःfaults; defects
दोषाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पानभोजनकारिताःcaused by drinking and eating
पानभोजनकारिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपान + भोजन + कारित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष ‘पानभोजनैः कारिताः/कृताः’ qualifying ‘दोषाः’