Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Devanagari script
जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः / तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे
Transliteration
jarāyāṃ bahavo doṣāḥ pānabhojanakāritāḥ / tasmājjarāṃ na te rājangrahītumahamutsahe
Translation
In old age there are many faults born of eating and drinking; therefore, O King, I do not dare to take upon myself your jarā (senescence).
Word by Word
जरायाम्in old age
जरायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजरā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन (Singular)
बहवःmany
बहवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
दोषाःfaults, defects
दोषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
पान-भोजन-कारिताःcaused by drinking and eating
पान-भोजन-कारिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपान (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक) + कारित (कृ-धातु, कृत-प्रत्यय; causative sense)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participial adjective) ‘कारित’ = ‘caused/produced’; समासः—तत्पुरुषः (पानं च भोजनं च ताभ्यां कारिताः)
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m./n.), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन
जराम्old age
जराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजरā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
तेof you, your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन; enclitic form
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
ग्रहीतुम्to accept
ग्रहीतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive/तुमन्त), ‘to take/accept’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
उत्सहेI am able / I dare
उत्सहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद