Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 99
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
हतौजा दुर्बलो युद्धे रजिपुत्रेः प्रसीद मे / बृहस्पतिरुवाच यद्येवं चोदितःशक्र त्वयास्यां पूर्वमेव हि
Transliteration
hataujā durbalo yuddhe rajiputreḥ prasīda me / bṛhaspatiruvāca yadyevaṃ coditaḥśakra tvayāsyāṃ pūrvameva hi
Translation
My tejas is struck down; in battle I am weak. O son of Raji, be gracious to me.” Bṛhaspati said: “O Śakra, if you urge me thus, then indeed from the very beginning…”
Word by Word
हतौजाःone whose vigor is destroyed
हतौजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहत-ओजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (हतम् ओजः यस्य सः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहं’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्
दुर्बलःweak
दुर्बलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्बल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
रजिपुत्रेःof the son of Raji
रजिपुत्रेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरजि-पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; पुल्लिङ्ग; तत्पुरुष-समासः (रजेः पुत्रः)
प्रसीदbe gracious/please (help)
प्रसीद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः ‘प्र’
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन (enclitic)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional particle)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
चोदितःurged, prompted
चोदितः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootचुद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘शक्र’ इत्यस्य विशेषणम्
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन; पुल्लिङ्ग
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन
अस्याम्in this (matter)
अस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; स्त्रीलिङ्ग
पूर्वम्before, earlier
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत/क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
एवindeed/just
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपात