Shloka 43
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते निवेशय / तथा स्वप्ने यथा दृष्टं सर्वं कारितवान्द्विजः
Transliteration
madrūpāṃ pratimāṃ kṛtvā nagaryante niveśaya / tathā svapne yathā dṛṣṭaṃ sarvaṃ kāritavāndvijaḥ
Translation
Having fashioned an image in my very form, he had it installed within the city. That brahmin caused everything to be done exactly as he had seen in the dream.
Word by Word
मत्-रूपाम्having my form / in my likeness
मत्-रूपाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्-रूपा = my-form)
प्रतिमाम्image, idol
प्रतिमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; धातु: कृ
नगरिin the city
नगरि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
निवेशयplace, install
निवेशय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विश् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: विश् (उपसर्ग: नि)
तथाthus, in that way
तथा:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
यथाas, just as
यथा:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, just as)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: दृश्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कारितवान्caused (it) to be done
कारितवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formणिच्-प्रयोजक-भाव (causative) + क्तवत्-प्रत्यय (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: ‘कारयामास’ (caused to be done)
द्विजःthe brahmin
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन