Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
नृप उवाच भगवन्यदि तुष्टस्त्वं पुत्रो मे गतिमान्भवेः / तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधात्प्रभुः
Transliteration
nṛpa uvāca bhagavanyadi tuṣṭastvaṃ putro me gatimānbhaveḥ / tatheti samanujñāya tatraivāntaradhātprabhuḥ
Translation
The king said, “O Bhagavān, if you are pleased, let my son be endowed with vigor and noble power.” Saying “So be it,” the Lord assented and vanished there itself.
Word by Word
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional conjunction: if)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (predicate adjective)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (predicate nominative: as my son)
मेmy/of me
मे:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; enclitic form
गतिमान्swift/active
गतिमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगति + मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective: possessing movement/speed)
भवेःmay you become
भवेः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अनुमत्यर्थक (thus/so)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसमाप्तिसूचक (quotative particle)
समनुज्ञायhaving assented
समनुज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + अनु + ज्ञा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having consented/approved
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/just)
अन्तरधात्disappeared
अन्तरधात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम; (to disappear)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन