Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
विधत्स्व भागं स्थानं च मम लोके सुरोत्तम / एवमुक्तः स दृष्ट्वा तु तथ्यं प्रोवाच स प्रभुः
Transliteration
vidhatsva bhāgaṃ sthānaṃ ca mama loke surottama / evamuktaḥ sa dṛṣṭvā tu tathyaṃ provāca sa prabhuḥ
Translation
O best of the gods, appoint for me my share and my station in my own world. Thus addressed, the Lord beheld the truth and spoke what was real.
Word by Word
विधत्स्वarrange; allot
विधत्स्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
भागम्a share/portion
भागम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
स्थानम्a place; position
स्थानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
लोकेin the world/realm
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
सुरोत्तमO best of the gods
सुरोत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् उत्तमः)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb of manner)
उक्तःhaving been addressed/said to
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक अव्यय (particle: but/indeed)
तथ्यम्the truth; what is factual
तथ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्रोवाचsaid; spoke forth
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच्/वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन