Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 80
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः
Transliteration
japaṃ kṛtvā tathā tīvraṃ dhanalobhānniraṅkuśaḥ / rāgamohānvito hyante pāvanārthaṃ dadāti yaḥ
Translation
He who, unrestrained by greed for wealth, performs intense japa, and, filled with attachment and delusion, gives at the end only for the sake of purification—
Word by Word
जपम्recitation; muttering
जपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (of कृत्वा)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (कृत्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया—‘having done’
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
तीव्रम्intense
तीव्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जपम्)
धनwealth
धन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
लोभात्from greed
लोभात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थ (from greed)
निरङ्कुशःunrestrained
निरङ्कुशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिरङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण
रागpassion
राग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
मोहdelusion
मोह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु + इ (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘युक्तः’ (endowed with)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतुवाचक निपात (indeed)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; काल/अवस्था—‘at the end’
पावनार्थम्for purification
पावनार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपावन + अर्थ (प्रातिपदिक; components: पावन + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the sake of purification)
ददातिgives
ददाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)