Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 77
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः
Transliteration
brāhmaṇyaṃ samanuprāptaṃ viśvāmitrādibhirnṛpaiḥ / yenayenābhidhānena brāhmaṇyaṃ kṣatriyā gatāḥ
Translation
Kings such as Viśvāmitra fully attained brāhmaṇya. By what titles and by what means did kṣatriyas come to that brahminhood?
Word by Word
ब्राह्मण्यम्brahminhood
ब्राह्मण्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
समनुप्राप्तम्attained
समनुप्राप्तम्:
Kriya (क्रिया/Predicative verbal)
TypeVerb
Rootसम् + अनु + प्र + आप् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘attained/obtained’ (agreeing with ब्राह्मण्यम्)
विश्वामित्रादिभिःby Viśvāmitra and others
विश्वामित्रादिभिः:
Karana (करण/Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (विश्वामित्रः आदि यस्य/येषाम्)
नृपैःby kings
नृपैः:
Karana (करण/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
येनby which
येन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धे ‘by which’
येनby whichever
येन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)
अभिधानेनby the designation/name
अभिधानेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअभिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ब्राह्मण्यम्brahminhood
ब्राह्मण्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्षत्रियाःkṣatriyas
क्षत्रियाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गताःattained/became
गताः:
Kriya (क्रिया/Predicative verbal)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्तरि कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘went/attained’