Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ
Transliteration
bharturvacanamavyagrā hṛṣṭā mātre nyavedayat / mātā tu tasyai daivaina duhitre svacaruṃ dadau
Translation
Hearing her husband’s words, she joyfully and without agitation told her mother. But by the turn of fate, the mother gave her daughter her own portion of caru.
Word by Word
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
वचनम्words/instruction
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अव्यग्राundistracted
अव्यग्रा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-व्यग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not distracted)
हृष्टाdelighted
हृष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भाववाचक विशेषण
मात्रेto (her) mother
मात्रे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन
न्यवेदयत्informed/told
न्यवेदयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
माताmother
माता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम
दैवेनby fate/through destiny
दैवेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण/हेतुवाचक
दुहित्रेto (her) daughter
दुहित्रे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन
स्वचरुम्her own caru
स्वचरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-चरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (स्वः चरुः)
ददौgave
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन