Shloka 19
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
ततस्तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः / बीजौषधीनां विप्राणामपां च द्विजसत्तमाः
Transliteration
tatastasmai dadau rājyaṃ brahmā brahmavidāṃ varaḥ / bījauṣadhīnāṃ viprāṇāmapāṃ ca dvijasattamāḥ
Translation
Then Brahma, foremost among the knowers of Brahman, bestowed upon him sovereignty over seeds and healing herbs, over the brahmins, and over the waters as well, O best of the twice-born.
Word by Word
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थ (then/thereafter)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन
ददौgave
ददौ:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राज्यम्kingdom/sovereignty
राज्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्म-विदाम्of the knowers of Brahman
ब्रह्म-विदाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → विद्/विद् (प्रातिपदिक ‘विद्’ as knower)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणो विदः’ (knowers of Brahman)
वरःthe best
वरः:
सम्बन्ध (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘best/excellent’ (apposition to Brahmā)
बीज-औषधीनाम्of seeds and herbs
बीज-औषधीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक) + औषधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; द्वन्द्वः (इतरेतर) ‘बीजानि च औषधयः च’
विप्राणाम्of Brahmins
विप्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
अपाम्of waters
अपाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्विज-सत्तमाःO best of the twice-born
द्विज-सत्तमाः:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (‘सत्तमाः द्विजाः’)—vocative-sense possible