Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
स हि वेदमयो विप्रा धर्मात्मा सत्यसंगरः / युक्ते वाजिसहस्रेण रथे ऽध्यास्तेति नःश्रुतम्
Transliteration
sa hi vedamayo viprā dharmātmā satyasaṃgaraḥ / yukte vājisahasreṇa rathe 'dhyāsteti naḥśrutam
Translation
O vipras, he is of Vedic essence, righteous in soul and steadfast in truth; we have heard that he sits upon a chariot yoked with a thousand steeds.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेतौ/प्रमाणे (indeed/for)
वेदमयःVeda-formed / made of the Veda
वेदमयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेद + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: वेदेन मयः/वेदमयः (consisting of the Veda)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे/सम्बोधन-सदृशः (O brāhmaṇas)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: धर्मः आत्मा यस्य (whose nature is dharma)
सत्यसंगरःof true resolve
सत्यसंगरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य + संगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: सत्यः संगरः/संगरः यस्य (whose resolve/engagement is true)
युक्तेyoked
युक्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज् (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘रथे’ विशेषणम् (in the yoked chariot)
वाजि-सहस्रेणwith a thousand horses
वाजि-सहस्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे ‘सहस्र’ आधारः; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; द्विगु-समासः: सहस्रं वाजिनां (a thousand horses)
रथेin/on the chariot
रथे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
अध्यास्तेsits upon
अध्यास्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + √आस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Vakyartha-marker (वाक्यार्थ-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; ‘our’
श्रुतम्has been heard
श्रुतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थे: ‘it has been heard’ (impersonal)