Shloka 89
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सो ऽभवद्गालवो नाम गले बद्धो महातपाः / महर्षिः कौशिकस्तात तेन वीरेण मोक्षितः
Transliteration
so 'bhavadgālavo nāma gale baddho mahātapāḥ / maharṣiḥ kauśikastāta tena vīreṇa mokṣitaḥ
Translation
That great ascetic, bound by the neck, was named Gālava; my child, Maharṣi Kauśika was freed by that hero.
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
गालवःGālava
गालवः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
विशेषणसूचक (Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable; नामनिर्देशक)
गलेon the neck
गले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
बद्धःbound
बद्धः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; बन्ध् धातोः क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying गालवः)
महातपाःof great austerity
महातपाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महत्तपाः) विशेषण
महर्षिःgreat sage
महर्षिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कौशिकःKauśika (Viśvāmitra)
कौशिकः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि/गोत्रनाम
तातdear one/son
तात:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
वीरेणby the hero
वीरेण:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
मोक्षितःreleased
मोक्षितः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमोक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक; मुच् धातोः णिच् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of गालवः/महर्षिः)