Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 26
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
पूर्वमाडीबके युद्धे ककुत्स्थस्तेन संस्मृतः / अनेनास्तु ककुत्स्थस्य पृथुश्चानेन स स्मृतः
Transliteration
pūrvamāḍībake yuddhe kakutsthastena saṃsmṛtaḥ / anenāstu kakutsthasya pṛthuścānena sa smṛtaḥ
Translation
Formerly, in the battle of Māḍībaka, Kakutstha was remembered through him; and by this same lineage, Pṛthu too is remembered along with Kakutstha.
Word by Word
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘formerly/earlier’
आडीबकेin/at Āḍībaka
आडीबके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआडीबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (locative)
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
ककुत्स्थःKakutstha
ककुत्स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootककुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेनby him/thereby
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
संस्मृतःwas remembered/was known
संस्मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु) → संस्मृत (कृदन्त/PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense): ‘was remembered/was called’
अनेनby this (one)/thereby
अनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (imperative/optative sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘let it be’
ककुत्स्थस्यof Kakutstha
ककुत्स्थस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootककुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अनेनby this (one)/thereby
अनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
स्मृतःwas remembered/was known
स्मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त/PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग: ‘was remembered/was called’