Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 17
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
द्वादशे च कलास्थानामेकान्तरगतस् तथा / प्रेशोल्लिखितमलङ्कारमेवस्वरसमन्विता
Transliteration
dvādaśe ca kalāsthānāmekāntaragatas tathā / preśollikhitamalaṅkāramevasvarasamanvitā
Translation
In the twelfth station of the kalās as well, it abides in alternating intervals. The ornament called “preśollikhita”, endowed with the notes, is precisely that.
Word by Word
द्वादशेin the twelfth
द्वादशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (locative: in the twelfth)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
कला-स्थानाम्of the positions of kalā-s
कला-स्थानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; तत्पुरुष (genitive determinative)
एक-अन्तर-गतःgone with one interval; alternating
एक-अन्तर-गतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thus)
प्रेश-उल्लिखितम्‘preśa-ullikhita’ (technical ornament)
प्रेश-उल्लिखितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रेश (प्रातिपदिक) + उल्लिखित (उद्+लिख् धातु; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष
अलङ्कारम्ornament/figure (of music)
अलङ्कारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअलङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/only)
स्वर-समन्विताendowed with notes
स्वर-समन्विता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि धातु; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण