Shloka 33
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
मध्यमग्रामिकाख्याता षड्जग्रामा निबोधत / उत्तरं मन्द्रा रजनी तथा वाचोन्नरायताः
Transliteration
madhyamagrāmikākhyātā ṣaḍjagrāmā nibodhata / uttaraṃ mandrā rajanī tathā vāconnarāyatāḥ
Translation
Know the ṣaḍja-grāma called Madhyama-grāmikā: Uttara, Mandrā, Rajanī, and Vāconnarāyatā are its divisions.
Word by Word
मध्यम-ग्रामिका-आख्याताcalled ‘madhyagrāmikā’
मध्यम-ग्रामिका-आख्याता:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक) + ग्रामिका (प्रातिपदिक) + आख्यात (कृदन्त; √ख्या धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कृदन्त-भूतकृदन्त (क्त), ‘आख्यात’ = named/called
षड्ज-ग्रामाःthe ṣaḍja-grāmas (musical modes)
षड्ज-ग्रामाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषड्ज (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
निबोधतunderstand; learn
निबोधत:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
उत्तरम्‘uttara’ (the next/name)
उत्तरम्:
कर्म/नाम (Object or label/कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (सूच्य-नामरूपेण)
मन्द्राःmandrā (a named variety)
मन्द्राः:
कर्ता/नाम (Subject or label/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; (नाम)
रजनीrajanī (a named variety)
रजनी:
कर्ता/नाम (Subject or label/कर्ता)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (नाम)
तथाlikewise; also
तथा:
सम्बन्धसूचक (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थे (adverb/conj. ‘also/likewise’)
वाचःof speech/voice
वाचः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; (समासपूर्वपद)
उन्नरायताःunnarāyatāḥ (a named variety)
उन्नरायताः:
कर्ता/नाम (Subject or label/कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्नरायत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; (नाम)