Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
कातमब्धौ निपतितं नष्टतोयं चिरोषितम् / अपि रुद्रप्रभावेम प्रायान्नात्यन्तविप्लवम्
Transliteration
kātamabdhau nipatitaṃ naṣṭatoyaṃ ciroṣitam / api rudraprabhāvema prāyānnātyantaviplavam
Translation
That hollow which had fallen into the ocean, lost its waters, and long lay parched—even under Rudra’s might it scarcely came to utter upheaval.
Word by Word
कातम्(unclear/rare) fallen/ruined?
कातम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; (पाठभेद/दुर्लभ-शब्दः) विशेषणम्
अब्दौin the ocean
अब्दौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्दि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
निपतितम्fallen down
निपतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formक्त (past passive participle) with नि-उपसर्ग; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कातम् इति विशेषणम्
नष्टतोयम्with water lost / dried up
नष्टतोयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनष्ट + तोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—नष्टं तोयं यस्य (toya lost)
चिरोषितम्long-dwelling / long-standing
चिरोषितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचिर + उषित (उष्/वस् धातु-सम्भव, कृदन्त)
Formक्त (PPP) ‘उषित’ with उपसर्ग/पूर्वपद ‘चिर’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; दीर्घकालं वसितम्/स्थितम्
अपिeven / also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle: even/also)
रुद्रप्रभावेनby Rudra’s power
रुद्रप्रभावेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरुद्र + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; समासः—रुद्रस्य प्रभावः
प्रायात्it came to be / happened
प्रायात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; (अर्थे—अभवत्/अगच्छत्)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation)
अत्यन्तविप्लवम्utter destruction / complete upheaval
अत्यन्तविप्लवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअत्यन्त + विप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—अत्यन्तः विप्लवः