Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
राम उवाच एतत्सर्वमशेषण विदितं मे तपोधनाः / करणीयं च वः कृत्यं मया नात्र विचारणा
Transliteration
rāma uvāca etatsarvamaśeṣaṇa viditaṃ me tapodhanāḥ / karaṇīyaṃ ca vaḥ kṛtyaṃ mayā nātra vicāraṇā
Translation
Rāma said: “O sages rich in austerity, all this is fully known to me. The duty that must be done for you I shall do; here there is no hesitation.”
Word by Word
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अत्र ‘सर्वम्’ इत्यनेन सह कर्म/विषयः
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषणम्
अशेषेणcompletely
अशेषेण:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial instrumental): ‘without remainder/entirely’
विदितम्is known
विदितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) → विदित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used predicatively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(it is) known’
मेto me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी एकवचन; अत्र चतुर्थी (to me) / षष्ठी (by me) अर्थच्छाया; ‘known to me’
तपोधनाःO ascetics rich in austerity
तपोधनाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: ‘तपो धनं येषां ते’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन बहुवचन
करणीयम्to be done
करणीयम्:
Kriyā-viśeṣya (क्रियाविशेष्य)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → करणीय (कृदन्त)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘to be done’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-निपात (conjunction)
वःof you
वः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी बहुवचन (your/of you)
कृत्यम्the duty/task
कृत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√कृ (धातु) → कृत्य (कृदन्त)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (duty/that which is to be done), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
मयाby me
मया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया एकवचन (instrumental)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
विचारणाdeliberation
विचारणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविचारणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘deliberation’