Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 41
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
वरमर्हामि चेत्त्वत्तः प्रसन्नो दातुमर्हसि / त्वद्रोषपावकप्लुष्टाः पितरो ये ममाखिलाः
Transliteration
varamarhāmi cettvattaḥ prasanno dātumarhasi / tvadroṣapāvakapluṣṭāḥ pitaro ye mamākhilāḥ
Translation
If I am worthy to receive a boon from you, and you, being pleased, are fit to grant it—then all my ancestors who were scorched by the fire of your wrath—
Word by Word
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अर्हामिI am worthy/deserve
अर्हामि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (if)
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
अपादान (Apadana/Source)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
प्रसन्नःgracious/pleased
प्रसन्नः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying the addressee)
दातुम्to give
दातुम्:
कर्म (Object of 'arhasi')
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन् (infinitive); क्रियार्थ (to give)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वत्your
त्वत्:
सम्बन्ध (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-समासपूर्वपद (genitive stem used in compound)
रोषanger
रोष:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
पावकfire
पावक:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
प्लुष्टाःburnt/scorched
प्लुष्टाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootप्लुष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्लुष् धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; समास: त्वद्रोषपावकेन प्लुष्टाः (तृतीया-तत्पुरुष)
पितरःancestors/fathers
पितरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
येwho
ये:
सम्बन्ध (relative pronoun; links clause)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
अखिलाःall/entire
अखिलाः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying 'pitaras')