Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
प्रसीद विप्रशार्दूल त्वामहं शरणं गतः / कोपं च संहर क्षिप्रं लोकप्रक्षयकारकम्
Transliteration
prasīda vipraśārdūla tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ / kopaṃ ca saṃhara kṣipraṃ lokaprakṣayakārakam
Translation
Be gracious, O tiger among brahmins; I have come seeking refuge in you. Swiftly withdraw this wrath that brings destruction upon the worlds.
Word by Word
प्रसीदbe gracious / calm down
प्रसीद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-सीद् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विप्र-शार्दूलO tiger among Brahmins
विप्र-शार्दूल:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुष (विप्राणां शार्दूलः)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
शरणम्refuge
शरणम्:
Gati-karma (गतिकर्म/Goal)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (गत्यर्थे द्वितीया)
गतःgone / having taken (refuge)
गतः:
Kriya-samartha (क्रियासमर्थ/Predicative)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past active participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
संहरwithdraw / restrain
संहर:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-हृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (quickly)
लोक-प्रक्षय-कारकम्causing the destruction of the world
लोक-प्रक्षय-कारकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + प्रक्षय (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य प्रक्षयः; तस्य कारकम्)