Shloka 5
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
विनयाचा रसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः / बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः
Transliteration
vinayācā rasanmārganirapekṣāḥ samantataḥ / babādhire jagatsarvamasurā iva kāmataḥ
Translation
Casting aside humility, right conduct, and the noble path, they oppressed the whole world on every side, like asuras, as their desire dictated.
Word by Word
विनय-आचाराः(their) humble conduct
विनय-आचाराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः तत्पुरुष: विनयस्य आचाराः (conduct of humility)
असत्-मार्ग-निरपेक्षाःindifferent to the right path
असत्-मार्ग-निरपेक्षाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअसत् (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक) + निरपेक्ष (कृदन्त/विशेषण; √ईक्ष् धातु with निर्- + a- privative)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः तत्पुरुष: असतः मार्गस्य निरपेक्षाः (indifferent to the good path / heedless of right path)
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense: ‘everywhere’)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
बबाधिरेthey afflicted/oppressed
बबाधिरे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√बाध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः ‘पीडयामासुः/अपीडयन्’
जगत्the world
जगत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वम्entire
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; जगत्-विशेषण
असुराःthe demons
असुराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रयोगे (particle of comparison)
कामतःat will; as they pleased
कामतः:
Hetu (हेतु/Cause-manner)
TypeIndeclinable
Rootकामतः (अव्यय; काम + तस्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; हेतौ/रीत्यर्थे (according to desire/at will)