Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
प्रीत्या प्रयान्ति तद्गेहं जातकर्मक्रियोत्सुकाः / महता सुकृतेनापि संप्राप्तस्य दिवं किल
Transliteration
prītyā prayānti tadgehaṃ jātakarmakriyotsukāḥ / mahatā sukṛtenāpi saṃprāptasya divaṃ kila
Translation
With joy they come to that house, eager for the jātakarma rite and other sacraments; even to one who has reached heaven by great merit, they are said to come thus.
Word by Word
प्रीत्याwith joy, out of affection
प्रीत्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रयान्तिgo, proceed
प्रयान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-
तत्-गेहम्to his house
तत्-गेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गेह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: तस्य गेहम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
जात-कर्म-क्रिया-उत्सुकाःeager to perform the birth-rites (jātakarma)
जात-कर्म-क्रिया-उत्सुकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक) + उत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समास: जातकर्मणः क्रियायाम् उत्सुकाः (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष, बहुपद)
महताgreat
महता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं?—अत्र तृतीया एकवचन; विशेषण; 'सुकृतेन' इत्यस्य विशेषणम्
सुकृतेनby merit, by good deeds
सुकृतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अपिeven
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावार्थक अव्यय (even/also)
संप्राप्तस्यof one who has attained
संप्राप्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'संप्राप्त'; पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
किलindeed, it is said
किल:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formश्रुत्यर्थक/प्रसिद्ध्यर्थक निपात (it is said/indeed)