Shloka 95
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
वरुणश्च तृतीयं च मया प्रोक्तं निबोधत / अभियुक्ताक्षिकश्चैव साह्वायश्च गणः स्मृतः
Transliteration
varuṇaśca tṛtīyaṃ ca mayā proktaṃ nibodhata / abhiyuktākṣikaścaiva sāhvāyaśca gaṇaḥ smṛtaḥ
Translation
The third gaṇa is Varuna—know it as I have declared; and Abhiyuktakshika and Sahvaya are remembered as gaṇas as well.
Word by Word
वरुणःVaruṇa (name)
वरुणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
तृतीयम्the third (group)
तृतीयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (अध्याहृतं ‘गणम्’—तृतीयं (गणं))
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
प्रोक्तम्said/declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया/Predicate-participle)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘(गणः) प्रोक्तः/ (गणं) प्रोक्तम्’—पाठानुसारं नपुंसक-रूपम्
निबोधतunderstand (you all)
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अभियुक्ताक्षिकःAbhiyuktākṣika (name)
अभियुक्ताक्षिकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअभियुक्त + अक्षिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—अभियुक्तः अक्षिकः (विशेषण-विशेष्य) इति कर्मधारय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
साह्वायःSāhvāya (name)
साह्वायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसाह्वाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
गणःgroup
गणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicate-participle)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गणः) स्मृतः