Shloka 89
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
वातस्कन्धः परिवहस्तत्र तिष्ठन्तु मे सुताः / एतान्सर्वाश्चरन्त्वन्ते कालेकाले ममात्मजाः
Transliteration
vātaskandhaḥ parivahastatra tiṣṭhantu me sutāḥ / etānsarvāścarantvante kālekāle mamātmajāḥ
Translation
Let Vātaskandha course there; let my sons abide in that place. And at the end of each season of time, let my offspring roam through all these realms.
Word by Word
वातस्कन्धःVātaskandha
वातस्कन्धः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवात + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
परिवहःcarries around, wafts
परिवहः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + वह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
तिष्ठन्तुlet (them) stand/remain
तिष्ठन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मेmy / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (enclitic)
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एतान्these (ones)
एतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (agreeing with implied feminine plural, e.g., दिशः/वायवः? context-dependent)
चरन्तुlet (them) move/roam
चरन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
कालेin time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कालेin time (again)
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (reduplication) ‘from time to time’
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
आत्मजाःsons, offspring
आत्मजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् + ज (धातु/प्रातिपदिक-निर्माण) → आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः जाताः)