Shloka 4
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
सौत्ये ऽहन्यतिरा त्रस्य कश्यपस्याश्वमेधिकाः / हिरण्यकशिपुर्नाम प्रथितं पृथगासनम्
Transliteration
sautye 'hanyatirā trasya kaśyapasyāśvamedhikāḥ / hiraṇyakaśipurnāma prathitaṃ pṛthagāsanam
Translation
Suta said: On the day of the Sauta rite, as Kashyapa’s Ashvamedha observances were being performed, there appeared a distinct and famed seat called Hiranyakashipu.
Word by Word
सौत्येin the Sautya (rite/occasion)
सौत्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसौत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अहनिon the day
अहनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अतिराःAtirās (a class of beings)
अतिराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
त्रस्यof the frightened one / of (him) fearing
त्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootत्रस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; ‘of (one) fearing’
कश्यपस्यof Kaśyapa
कश्यपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अश्वमेधिकाःconnected with the Aśvamedha
अश्वमेधिकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्वमेधिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; विशेषण (connected with rite of Aśvamedha)
हिरण्यकशिपुःHiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्य + कशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समास (golden + cushion/seat)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपात (indeclinable used to indicate name)
प्रथितम्well-known
प्रथितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + थि/था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पृथगासनम्a separate seat
पृथगासनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथक् + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय-समास