Shloka 26
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
प्राप्ताःस्म पूजिताः किं तु नाक्षय्यफलभागिनः / त्समात्त्वं वीरहत्यादिपापप्रशमनाय हि
Transliteration
prāptāḥsma pūjitāḥ kiṃ tu nākṣayyaphalabhāginaḥ / tsamāttvaṃ vīrahatyādipāpapraśamanāya hi
Translation
We have come and been honored, yet we have not become sharers in the imperishable fruit. Therefore, do expiation to pacify sins such as the slaying of a hero and the like.
Word by Word
प्राप्ताः(we) have obtained/arrived
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्राप्त (कृदन्त; √आप् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival participle used predicatively
स्मindeed/just (particle)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-प्रयोगः; particle indicating recollection/emphasis (स्म-अव्यय)
पूजिताःhonored
पूजिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूजित (कृदन्त; √पूज् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; passive sense ‘having been honored’
किम्what/why
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
तुbut/however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-अव्यय (conjunction/particle)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अक्षय्यफलभागिनःsharers of imperishable merit/fruits
अक्षय्यफलभागिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्षय्य-फल-भागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: अक्षय्यस्य फलस्य भागिनः (share-holders of imperishable fruit)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-सर्वनाम)
Formतद्-प्रातिपदिकस्य पञ्चमी एकवचनरूपम्; हेत्वर्थे अव्ययवत् (ablative used adverbially: ‘therefore/from that’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (pronoun), प्रथमा (1st), एकवचन
वीरहत्या-आदि-पाप-प्रशमनायfor the expiation/pacification of sins like killing a hero
वीरहत्या-आदि-पाप-प्रशमनाय:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवीर-हत्या + आदि + पाप + प्रशमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; समासः: (वीरहत्यादि) + पाप + प्रशमन; दत्त्यर्थ/प्रयोजनार्थे चतुर्थी (for the pacification)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/कारणार्थक-अव्यय (emphatic/causal particle)