Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 5
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
यत्र धूमं समीक्ष्यैव ह्यग्निहोत्रसमुद्भवम् / उन्नदन्ति मयूराश्च नृत्यन्ति च महीपने
Transliteration
yatra dhūmaṃ samīkṣyaiva hyagnihotrasamudbhavam / unnadanti mayūrāśca nṛtyanti ca mahīpane
Translation
There, at the very sight of the smoke rising from the agnihotra, peacocks cried out and danced upon the earth.
Word by Word
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (where)
dhūmamsmoke
dhūmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhūma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
samīkṣyahaving seen
samīkṣya:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + √īkṣ (ईक्ष्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having seen)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: for/indeed)
agnihotra-samudbhavamarising from the agnihotra (fire-rite)
agnihotra-samudbhavam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootagnihotra + samudbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (dhūmam); समास: अग्निहोत्रात् समुद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
unnadanticry out
unnadanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + √nad (नद्)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्ग: उद्-
mayūrāḥpeacocks
mayūrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmayūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
nṛtyantidance
nṛtyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nṛt (नृत्)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
mahī-paneon the ground / at earth-drinking (place)
mahī-pane:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahī + pāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समास: महीपाने (मही = पृथ्वी; पान = drinking) अथवा 'महीपने' इति पाठे सम्भाव्य शुद्धिः: महीपाने; अधिकरण