Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 32
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
जमदग्निरुवाच क्षत्रहत्याभिभूतस्त्वं तावद्दोषोपशान्तये / प्रयश्चित्तं ततस्तावद्यथावत्कर्तुमर्हसि
Transliteration
jamadagniruvāca kṣatrahatyābhibhūtastvaṃ tāvaddoṣopaśāntaye / prayaścittaṃ tatastāvadyathāvatkartumarhasi
Translation
Jamadagni said: You are burdened by the sin of slaying kṣatriyas; therefore, to pacify that fault, you must duly perform the prescribed expiation (prāyaścitta).
Word by Word
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षत्र-हत्ययाby the killing of kṣatriyas
क्षत्र-हत्यया:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (क्षत्रस्य हत्या)
अभिभूतःovercome, afflicted
अभिभूतः:
Visheshana (विशेषण of त्वम्)
TypeAdjective
Rootअभि-भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग: अभि-
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तावत्for that long / until then
तावत्:
Kala/Avadhi (काल/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक अव्यय (until then/so long)
दोष-उपशान्तयेfor the pacification of the fault
दोष-उपशान्तये:
Sampradana (सम्प्रदान/Purpose)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक) + उपशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दोषस्य उपशान्तिः)
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/sequence marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अनन्तर-बोधक अव्यय (thereafter/then)
तावत्so much / for that long
तावत्:
Kala/Avadhi (काल/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक अव्यय
यथावत्properly
यथावत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formरीति-बोधक अव्यय (adverb of manner: properly)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Complement of अर्हसि)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive)
अर्हसिyou should / you are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद