Shloka 30
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
श्रुणु देवि महाभागे वेदोक्तं वचनं मम / यच्छ्रुत्वा हर्षिता नूनं भविष्यसि न संशयः / विनायकस्ते तनयो महात्मा महतां महान्
Transliteration
śruṇu devi mahābhāge vedoktaṃ vacanaṃ mama / yacchrutvā harṣitā nūnaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ / vināyakaste tanayo mahātmā mahatāṃ mahān
Translation
O greatly blessed Goddess, hear my words spoken in accord with the Veda; on hearing them you will surely rejoice—of this there is no doubt. Vināyaka is your son: a great-souled one, greatest among the great.
Word by Word
श्रुणुlisten
श्रुणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महाभागेO greatly fortunate one
महाभागे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहाभागा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः महा + भागा (कर्मधारय)
वेदोक्तम्spoken in the Veda
वेदोक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवेद-उक्त (प्रातिपदिक; √वच् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः वेदेन उक्तम् (तृतीया-तत्पुरुष)
वचनम्statement/word
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम—‘my’
यत्which (that)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक—‘which/that’ (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having heard’
हर्षिताdelighted
हर्षिता:
Karta-pratipatti (कर्तृ-प्रतीति)
TypeAdjective
Rootहर्षित (प्रातिपदिक; √हृष् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्तृसम्बन्धे—‘you (will be) delighted’
नूनम्surely
नूनम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय—निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (certainly)
भविष्यसिyou will be/become
भविष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट् (simple future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नnot
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय—निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘न संशयः’ इति—अस्ति-लोपे वाक्यः
विनायकःVināyaka (Gaṇeśa)
विनायकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विषयः
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; ‘your’
तनयःson
तनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विनायकस्य विशेषण/सम्बन्धवाचक
महात्माgreat-souled one
महात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः महा + आत्मन् (कर्मधारय)
महताम्of the great
महताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of the great (people)’
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—विनायकः