Shloka 46
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
उवाच भार्गवं प्रीता वरदानकृतोत्सवा / भद्रकाल्युवाच वत्स राम महाभाग प्रीतास्मि तव सांप्रतम्
Transliteration
uvāca bhārgavaṃ prītā varadānakṛtotsavā / bhadrakālyuvāca vatsa rāma mahābhāga prītāsmi tava sāṃpratam
Translation
The Goddess, delighted as though in a festival of boons, spoke to Bhārgava. Bhadrakali said: “Child, O most fortunate Rama, I am pleased with you now.”
Word by Word
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भार्गवम्to Bhārgava (Paraśurāma)
भार्गवम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc. sg.)
प्रीताpleased
प्रीता:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (fem. nom. sg.)
वर-दान-कृत-उत्सवाcelebrating the act of granting boons
वर-दान-कृत-उत्सवा:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु+क्त) + उत्सव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; (वरदानकृतः उत्सवः यस्याः सा) समासार्थः (fem. nom. sg.)
भद्रकालीBhadrakālī
भद्रकाली:
कर्ता (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootभद्रकाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वत्सO child/dear one
वत्स:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.)
रामO Rāma
राम:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.)
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.)
प्रीताpleased
प्रीता:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इति अध्याहृत-कर्तृसामानाधिकरण (fem. nom. sg.)
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तवwith you/for you (of you)
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन (gen. sg.)
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (at present/now)