Shloka 35
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
दृष्ट्वा विहाय शस्त्रास्त्रं नमस्कृत्य समैडत / राम उवाच नमोस्तु ते शङ्करवल्लभायै जगत्सवित्र्यै समलङ्कृतायै
Transliteration
dṛṣṭvā vihāya śastrāstraṃ namaskṛtya samaiḍata / rāma uvāca namostu te śaṅkaravallabhāyai jagatsavitryai samalaṅkṛtāyai
Translation
Seeing her, Rāma laid aside his weapons, bowed in reverence, and praised: “Homage to You—beloved of Śaṅkara, Sāvitrī of the worlds, O Goddess adorned in splendor.”
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
विहायhaving abandoned
विहाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि + हा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
शस्त्रास्त्रम्weapons and missiles
शस्त्रास्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशस्त्र + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः (शस्त्रं च अस्त्रं च)
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनमस् + कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); नमस्कृ = नमः कृत्वा
समैडतpraised/uttered a hymn
समैडत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + ईड् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayojana (सम्बोधन/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (interjection/indeclinable): salutation
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति (Dative), एकवचन
शङ्करवल्लभायैto Śaṅkara's beloved (Pārvatī/Kālī)
शङ्करवल्लभायै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशङ्कर + वल्लभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति (Dative), एकवचन; समासः शङ्करस्य वल्लभा (षष्ठी-तत्पुरुष)
जगत्सवित्र्यैto the world’s creatrix/Sāvitrī
जगत्सवित्र्यै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootजगत् + सावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; समासः जगतः सावित्री (षष्ठी-तत्पुरुष)
समलङ्कृतायैto the well-adorned one
समलङ्कृतायै:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अलङ्कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; विशेषण