Shloka 33
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
बभूव पुष्पमालां च तच्छूलं नृपतेर्गले / ददर्श च पुरस्तस्य भद्रकालीं जगत्प्रसूम्
Transliteration
babhūva puṣpamālāṃ ca tacchūlaṃ nṛpatergale / dadarśa ca purastasya bhadrakālīṃ jagatprasūm
Translation
That trident became a garland of flowers upon the king’s neck; and before him he beheld Bhadrakālī, the Mother who brings forth the worlds.
Word by Word
बभूवbecame/turned into
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
पुष्पमालाम्a garland of flowers
पुष्पमालाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्पमाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः पुष्पाणां माला (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
शूलम्trident/spear
शूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
नृपतेःof the king
नृपतेः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
गलेon the neck
गले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
पुरःin front
पुरः:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb/preposition-like): ‘in front’
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (m./n.), षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
भद्रकालीम्Bhadra-Kālī
भद्रकालीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभद्रकाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः भद्रा च सा काली (कर्मधारय)
जगत्प्रसूम्mother of the world
जगत्प्रसूम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् + प्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः जगतः प्रसूः (षष्ठी-तत्पुरुष)