Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
परशुराम् उवाच नमो नमः कारणविग्रहाय प्रपन्नपालाय सुरार्त्तिहारिणे / ब्रह्मेशविष्ण्विद्रमुखस्तुताय नतो ऽस्मि नित्यं परमेश्वराय
Transliteration
paraśurām uvāca namo namaḥ kāraṇavigrahāya prapannapālāya surārttihāriṇe / brahmeśaviṣṇvidramukhastutāya nato 'smi nityaṃ parameśvarāya
Translation
Paraśurāma said: “Homage, homage to You—the embodied First Cause, the Protector of those who seek refuge, the Remover of the gods’ distress; praised by Brahmā, Īśa, Viṣṇu, Indra and the rest—I bow always to the Supreme Lord.”
Word by Word
परशुरामःParaśurāma
परशुरामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपरशुराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; नमस्कारार्थक निपात (salutatory particle), दत्ते चतुर्थी-सम्बन्धः
नमःsalutation (again)
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
कारणविग्रहायto the embodiment of the cause
कारणविग्रहाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootकारण + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कारणस्य विग्रहः)
प्रपन्नपालायto the protector of the surrendered
प्रपन्नपालाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootप्रपन्न + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रपन्नानां पालः)
सुरार्त्तिहारिणेto the remover of the gods’ distress
सुरार्त्तिहारिणे:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootसुर + आर्ति + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् आर्तिं हरति इति)
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग (compound member)
ईशĪśa (Śiva)
ईश:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
विष्णुViṣṇu
विष्णु:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
इन्द्रIndra
इन्द्र:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
मुखand others (lit. ‘headed by’)
मुख:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
स्तुतायto the one praised
स्तुताय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeAdjective
Rootस्तुत (प्रातिपदिक; स्तु धातोः क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; ‘स्तुत’ used as adjective to the Lord
नतःbowed, prostrated
नतः:
Karta (कर्ता/Subject complement of अस्मि)
TypeAdjective
Rootनम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (काल/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः; कालवाचक अव्यय (adverb of time)
परमेश्वरायto the Supreme Lord
परमेश्वराय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)