Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 52
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
मधुपर्कं समानीय शिष्येण मुनिपुङ्गवः / ददौ पप्रच्छ कुशलं तपसश्च कुलस्य च
Transliteration
madhuparkaṃ samānīya śiṣyeṇa munipuṅgavaḥ / dadau papraccha kuśalaṃ tapasaśca kulasya ca
Translation
Having his disciple bring the madhuparka, the foremost of sages offered it, and then asked after the welfare of his austerities and his lineage.
Word by Word
मधुपर्कम्madhuparka offering (honey-mixture hospitality)
मधुपर्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधुपर्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
समानीयhaving brought
समानीय:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-नी (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having brought’
शिष्येणby/through the disciple
शिष्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
मुनिपुङ्गवःthe foremost of sages
मुनिपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘मुनिनां पुङ्गवः’
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-छ्/पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कुशलम्welfare, well-being
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तपसःof the austerity
तपसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कुलस्यof the family/lineage
कुलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)